
گزارش خبرنگار تابناک از استان ایلام تحولات اخیر اقلیمی و پیشبینیهای مربوط به تقویت پدیده النینو، ضرورت آمادگی و برنامهریزی پیشگیرانه در برابر احتمال افزایش بارش و رخدادهای حدی را بیش از گذشته مطرح کرده است.
مطالعات جدید نیز نشان میدهد که در دورههای النینو، در بسیاری از حوضههای ایران ناهنجاری مثبت بارش مشاهده میشود و در برخی حوضههای غرب و جنوبغرب کشور، احتمال تشدید سیلابها افزایش مییابد.
استان ایلام به دلیل توپوگرافی کوهستانی، شیبهای قابلتوجه، حوضههای آبریز متعدد، رودخانهها و مسیلهای فصلی، در برابر بارشهای کوتاهمدت و شدید، رواناب، فرسایش، رانش زمین و سیلاب آسیبپذیر است.
از اینرو ضروری است دستگاههای مسئول از هماکنون نسبت به شناسایی نقاط پرخطر، بازگشایی و لایروبی مسیلها، بررسی ظرفیت پلها و آبگذرها، اصلاح سازههای کنترل سیلاب و جلوگیری از انسداد مسیرهای طبیعی رواناب اقدام کنند.
در خارج از محدوده شهرها نیز باید وضعیت روستاهای واقع در حریم رودخانهها و مسیلها، جادههای بین مزارع، باغات و اراضی کشاورزی، گلخانهها، کانالهای آبیاری و سایر زیرساختهای تولید بررسی و نقاط آسیبپذیر آنها شناسایی شود. بهویژه در باغات واقع در اراضی شیبدار، احداث سامانههای آبگیر، اجرای اقدامات لازم برای کنترل رواناب، کاهش فرسایش خاک و جلوگیری از تمرکز جریان آب اهمیت ویژهای دارد.
اما خطر تنها در خارج شهرها نیست. یکی از نقاط ضعف جدی بسیاری از شهرهای استان، ظرفیت ناکافی یا نبود شبکه منسجم دفع آبهای سطحی، جداول و کانالهای مناسب در برخی مناطق شهری است.
در صورت وقوع بارش شدید، حتی اگر رودخانهای طغیان نکند، نبود مسیر مناسب برای انتقال رواناب میتواند موجب آبگرفتگی خیابانها، معابر، منازل، واحدهای تجاری و زیرساختهای شهری شود؛ بنابراین لازم است شهرداریها و دستگاههای متولی، پیش از آغاز فصل بارش، عملیات اجرایی لازم را انجام دهند.
همچنین مسیر مسیلهای طبیعی که در اثر توسعه شهری محدود یا مسدود شدهاند باید شناسایی و برای آنها راهکار مهندسی و ایمن پیشبینی شود.
پیشنهاد میشود برای تمامی شهرستانهای استان، یک نقشه جامع ریسک سیلاب و آبگرفتگی تهیه شود که در آن هم نقاط پرخطر خارج از شهر و هم نقاط آبگیر داخل شهر مشخص باشد، بهگونهای که در زمان صدور هشدار هواشناسی، هر دستگاه بداند دقیقاً کدام نقاط را باید در اولویت اقدام قرار دهد.
در مدیریت نوین بحران، عدم قطعیت پیشبینی، بهانهای برای عدم آمادگی نیست. اگر بارشها در حد معمول باشد، اقدامات امروز موجب افزایش تابآوری استان خواهد شد، اما اگر بارشهای حدی رخ دهد، همین اقدامات میتواند تفاوت میان یک بارش قابلکنترل و یک بحران پرهزینه انسانی، اقتصادی و زیرساختی باشد.
باران را نمیتوان متوقف کرد، اما میتوان مسیر آب را مدیریت کرد.
نباید منتظر سیلاب ماند تا مدیریت بحران آغاز شود، مدیریت بحران باید از پیش از بارش آغاز شده باشد.
یادداشت: مسلم اسدی
انتهای پیام/