
«علیمحمد زورآوند» مدیرکل هواشناسی استان کرمانشاه در گفتوگو با خبرنگار تابناک در استان کرمانشاه، اظهار کرد: هنگامی که دمای سطح آب در منطقه استوایی اقیانوس آرام از میانگین بلندمدت خود بیشتر شود، پدیده النینو رخ میدهد. در نقطه مقابل، اگر دمای سطح اقیانوس در همان منطقه از میانگین بلندمدت خود کمتر باشد، پدیده «لانینا» شکل میگیرد. این دو پدیده دو روی یک سکه دروسعت کلانمقیاس اقیانوسی هستند که نوسانات دمایی آنها بر الگوهای آبوهوایی کره زمین تأثیر میگذارد.
وی افزود: در حالی که النینو در برخی نقاط جهان باعث گرمای شدید و خشکسالیهای بزرگ و در برخی مناطق دیگر موجب بارندگیهای سیلآسا میشود، در کشور ما به عنوان یک اثر ثانویه عمل میکند. از آنجا که کانون این پدیده در اقیانوس آرام و با فاصله بسیار زیاد از ایران قرار دارد، اثرگذاری آن مستقیم نیست، با این حال، آمارهای تاریخی و بلندمدت نشان میدهند که این پدیده سیگنالهای مشخصی برای اقلیم ایران دارد.
مدیرکل هواشناسی استان کرمانشاه تصریح کرد: النینو یک پدیده لحظهای یا چندروزه نیست، بلکه یک روند بلندمدت است که از اواخر تابستان آغاز شده و تا پایان زمستان ادامه مییابد. بررسیها نشان میدهد که حدود ۷۰ درصد از سالهایی که پدیده النینو رخ داده است، با بارشهای خوب و مطلوب (بالاتر از نرمال) در منطقه همراه بوده، در مقابل، حدود ۳۰ درصد از دورههای النینو با بارشهای کمتر از نرمال (کمبارشی) همراه بوده است. بنابراین النینو به طور صددرصدی مساوی با بارش خوب نیست، اما احتمال وقوع ترسالی و بارشهای مطلوب در سالهای وقوع النینو بهطور چشمگیری بالا است.
وی بیان کرد: بر اساس مدلهای پیشبینی بلندمدت و بررسی سایر دورپیوندها، امسال علاوه بر حضور پدیده النینو، سایر شاخصها و مدلهای پیشبینی بلندمدت نیز نشان میدهند که باید منتظر بارشهای مناسبی باشیم. پیشبینی میشود بارشها در ماههای آبان و آذر فراتر از نرمال باشد، بهطوری که میزان بارشها حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیمتر بیشتر از حد نرمال تخمین زده میشود. برای فصل زمستان نیز وضعیت بارندگیها نرمال تا بیش از نرمال پیشبینی شده است.
زورآوند به پراکندگی بارشها اشاره کرد و گفت: در مقیاس بلندمدت، مشخص نیست که این ۴۰ الی ۵۰ میلیمتر بارش اضافی، در قالب چند سامانه و با چه توزیعی رخ خواهد داد. این احتمال وجود دارد که کل این حجم بارندگی تنها در قالب دو یا سه سامانه بسیار شدید همراه باشد. پیشبینیهای فصلي و بلندمدت تنها کلیات را نشان میدهند، برای اطلاع از جزئیات دقیق موجهای بارشی، باید به زمان وقوع رویداد ۳ تا ۴ روز پیش از ورود سامانه نزدیکتر شد.
وی اضافه کرد: وقوع بارشهای سنگین در زمان کوتاه، خطراتی نظیر جاری شدن روانآابها، طغیان رودخانهها و سیل را به همراه دارد. لذا آمادگی دستگاههای اجرایی برای مقابله با خطرات احتمالی ناشی از بارشهای شدید ضرورت دارد. مدیریت بحران به عنوان نهاد هماهنگکننده اصلی باید در حالت آمادهباش باشد.
مدیرکل هواشناسی استان کرمانشاه همچنین گفت: راهداری موظف به بررسی، ایمنسازی و تعمیر پلها و انجام اقدامات پیشگیرانه است. شهرداریها باید سطح شهرها، کانالها و مسیرهای دفع آبهای سطحی را مدیریت کنند. جهاد کشاورزی به عنوان یکی از بخشهایی که بیشترین درگیری را با تغییرات اقلیمی و مخاطرات جوی دارد، باید تمابیر لازم را بینیشند.