«دزدی ابرها» در ترازوی علم؛ رادارها ابزار رصد هستند یا سلاح اقلیمی؟
به گزارش خبرنگار تابناک در استان آذربایجانشرقی، در ماههای اخیر، همزمان با تغییرات محسوس الگوهای بارشی در منطقه، فرضیه «دستکاری اقلیم» و «دزدی ابرها» به یکی از داغترین بحثهای افکار عمومی تبدیل شده است. اما آیا واقعاً تکنولوژیهای بیگانه عامل خشکی تالابها و کاهش بارشهای ایران هستند؟
«بهروز ساریصراف» اقلیمشناس و استاد دانشگاه تبریز، در گفتگو با خبرنگار تابناک در استان آذربایجانشرقی، در تحلیلی علمی به کالبدشکافی این ادعاها و چالشهای مدیریت آب در کشور پرداخته است.
سد استوار «علم» در برابر موج «تئوریهای غیر علمی»
وی در ابتدای سخنان خود با تاکید بر ضرورت نگاه مستند به پدیدههای جوی اظهار کرد: هر نوع ادعایی در حوزه اقلیم نیاز به راستیآزمایی، مستندات قوی و رفرنسهای علمی دارد. اگر صرفاً با تئوریهای ذهنی بخواهیم واقعیتها را تفسیر کنیم، نه تنها به نتیجه نمیرسیم، بلکه دیپلماسی کشور را نیز تحت تاثیر قرار میدهیم.
اقلیمشناس و استاد دانشگاه تبریز، با اشاره به کاهش دقت پیشبینیهای هواشناسی به حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد، آن را لزوماً ناشی از «کنترل از راه دور اقلیم» ندانست و افزود: اقلیم ذاتاً پدیدهای تصادفی است. شاید ابزارهای پایش ما ضعیف است یا رادارهایمان کارآمدی لازم را ندارند، اما نباید ناتوانی در پیشبینی را فوراً به عوامل خارجی نسبت داد.
چرا همسایگان پرباران شدند؟
وی در پاسخ به این پرسش که چرا کشورهای حاشیه خلیج فارس شاهد بارشهای ناگهانی و برف بودهاند، توضیح داد: اقلیم شناسی نتیجه دههها مطالعه و مشاهده است و نباید با بارشهای محدود چند ماه یا یک سال، حکم به تغییر کلی الگوها داد. بارش در منطقه ما به صفر نرسیده و در سالهای گذشته (نظیر سال ۹۶ و ۹۸) نیز شاهد ترسالی بودهایم. پدیدههای فعلی از نظر اقلیمشناسی شگفتانگیز و خارج از عرف نیستند که بخواهیم آنها را به مهندسی دشمنان ربط دهیم.
رادارها؛ رصدگر هستند نه تغییردهنده الگو
یکی از شبهات مطرح شده در فضای مجازی، نقش رادارها در جابجایی تودههای بارشی است. ساریصراف با رد این فرضیه یادآور شد: رادارها ابزار مشاهده و رصد هستند. آنها با امواج مایکروویو( نزدیک به امواج رادیویی) کار میکنند تا مکانیابی ابرهای بارشی و نوع آن (تگرگ یا باران) را تشخیص دهند. این امواج توانایی ایجاد تغییر فاز در اتمسفر و تغییر الگوهای بزرگ جوی را ندارند.
متهم اصلی: سوءمدیریت داخلی یا دشمن خارجی؟
بخش کلیدی تحلیل دکتر صراف به منشأ داخلی بحران آب اختصاص داشت. وی در این رابطه تصریح کرد: سوءمدیریت در کشور ما با قدرتِ کنترلکنندههای فرضی اقلیم برابری میکند. به عنوان مثال در خصوص خشکی دریاچه ارومیه، احداث بیش از ۹۰ سد در حوضه دریاچه ارومیه، ساخت غیراصولی شهرکهای صنعتی و کشاورزی ناکارآمد، عواملی هستند که خودمان با دست خودمان ایجاد کردهایم و ربطی به دیگر کشورها ندارند.
وی ادامه داد: ما حتی در سالهای پربارش هم آب از دست میدهیم. این نشان میدهد که مشکل اصلی ما نه در آسمان، بلکه در زمین و در نحوه مدیریت منابع آبی است.
راهکار چیست؟
این اقلیمشناس برجسته، راهکار مقابله با تغییرات اقلیمی را نه در اتهامزنی، بلکه در اقدامات زیربنایی که شامل مدیریت یکپارچه منابع آب (اصلاح قوانین کشت و افزایش بهرهوری زمین)، توسعه تکنولوژی پایش (نوسازی شبکه راداری و انجام آزمایشات ژئوفیزیکی) و تغییر نگاه اقتصادی (عبور از کشاورزی سنتی به سمت توسعه اکوتوریسم و صنایع تبدیلی) دانست.
وی که معتقد است حتی اگر فرضیههای نونگرش درباره مداخله در اقلیم درست باشد، راه مصونیت ایران، تقویت مدیریت داخلی است، تاکید کرد: اگر مدیریت ما قوی و پایدار باشد، نوسانات اقلیمی در دوردستها نمیتواند امنیت و اقتصاد سرزمین ما را به خطر بیندازد.
ساریصراف، در بخش پایانی سخنان خود اظهار کرد: بهدلیل شروع ماههای گرم در کشور عزیزمان و انتشار ریزگردهای نمکی از منشا دریاچه ارومیه و همچنین گرد و غبار از منشا کشور عراق (مطابق با سالهای گذشته)، پیشنهاد میشود از فناوری تولید ابر مصنوعی که باعث مرطوب شدن هوای محیط و به دام اندازی ریزگردها و در نتیجه کاهش تاثیرات مخرب شان بر مناطق تحت تاثیر می شود، کمک گرفت.
انتهای پیام/